Decyzja o odsunięciu władz TK i prawny spór
W piątek sędzia Anna Korwin-Piotrowska poinformowała o przejęciu obowiązków prezesa Trybunału Konstytucyjnego, powołując się na status najstarszej stażem sędzi. Wydała zarządzenia o miesięcznym zawieszeniu w czynnościach służbowych dotychczasowego prezesa Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. W działaniach tych powołała się na regulacje ustawy o organizacji i trybie orzekania przed trybunałem oraz przepisy ustrojowe sądów powszechnych.
Patryk Słowik zwrócił uwagę, że dokumenty opublikowane na stronie Trybunału noszą datę 21 października 2026 roku, podczas gdy sama decyzja datowana jest na 30 października, a w metadanych pliku jako autora wskazano Macieja Berka.
Dotychczasowe kierownictwo TK uznało te działania za bezprawne. Bogdan Święczkowski zakwestionował skuteczność procedury wyboru Korwin-Piotrowskiej i nie dopuścił jej do orzekania. Prezydent Karol Nawrocki nie odebrał od niej ślubowania, w związku z czym złożyła je w obecności marszałka Sejmu, posługując się rotą z dopiskiem „wobec prezydenta”. Prawnicy i komentatorzy wskazują, że interpretacja przepisów pozwalająca sędzi na jednoosobowe odsunięcie prezesa i wiceprezesa jest nietypowa i wywołała ogromne kontrowersje.
Przebieg kariery i wcześniejsze konflikty z PiS
Sędzia Anna Korwin-Piotrowska urodziła się w 1969 roku i ukończyła prawo na Uniwersytecie Wrocławskim, a edukację uzupełniła studiami podyplomowymi ze specjalizacją europejską oraz menedżerską w SGH. Zawodową drogę w sądownictwie rozpoczęła pod koniec lat dziewięćdziesiątych, kierując najpierw placówką rejonową w Kędzierzynie-Koźlu, a z czasem awansując do struktur okręgowych.
W 2017 roku Korwin-Piotrowska została odwołana z funkcji wiceprezesa sądu w Opolu przez Zbigniewa Ziobrę, a sprawa trafiła do ETPC i zakończyła się ugodą. Minister Adam Bodnar przywrócił ją na opolskie stanowisko prezesa jesienią 2024 roku, skąd w marcu 2026 roku trafiła do składu Trybunału Konstytucyjnego z nominacji parlamentarnej.
Sejm wybrał Annę Korwin-Piotrowską do Trybunału Konstytucyjnego w marcu 2026 roku, co otworzyło drogę do jej późniejszych sporów kompetencyjnych z dotychczasowym kierownictwem urzędu.
Reakcje polityków, dyplomatów i Kościoła
Wokół sytuacji w Trybunale Konstytucyjnym narasta napięcie, przed budynkiem gromadzą się protestujący oraz policja, a prezydent Karol Nawrocki zwołał pilne konsultacje z przedstawicielami sił parlamentarnych. Szef Naczelnego Sądu Administracyjnego Jacek Chlebny ocenił wydarzenia w siedzibie TK jako bezprecedensowe przekroczenie zasad konstytucyjnych i apogeum kryzysu prawnego. Z kolei ambasador Polski w Rumunii Paweł Soloch oraz ambasador w Chinach Jakub Kumoch zrezygnowali ze stanowisk w reakcji na próby przejęcia instytucji.
Wzywamy dziś Prezydenta i Premiera, by jak najszybciej, jeszcze dziś, usiedli przy stole i dogadali się w sprawie resetu TK
Apel o powstrzymanie przemocy i rozwagę wystosowali również polscy hierarchowie kościelni, w tym kardynał Konrad Krajewski oraz arcybiskupi Adrian Galbas i Andrzej Przybylski. W tle tych wydarzeń Prokuratura Okręgowa w Przemyślu podjęła decyzję o przedłużeniu trwającego postępowania dotyczącego śmierci polskiego wolontariusza Damiana Sobola ze względu na brak realizacji wniosku o pomoc prawną przez władze Izraela.