Andrzej Poczobut wrócił na Białoruś. Mimo ryzyka chce wspierać rodaków

Andrzej Poczobut we wtorek 8 września przed południem przekroczył przejście graniczne w Bobrownikach i skierował się w stronę rodzinnego Grodna. Informację o jego wyjeździe potwierdziły źródła zbliżone do polskich służb oraz redakcja „Gazety Wyborczej”. Dziennikarz, który przebywał w Polsce od czasu swojego uwolnienia w kwietniu 2026 roku, zapowiadał chęć powrotu do kraju niemal od momentu odzyskania wolności.

Po dotarciu na miejsce Poczobut opublikował w mediach społecznościowych zdjęcie na tle mostu w Grodnie z krótkim podpisem „Nad Niemnem”. Jak podają media, dziennikarz planuje spędzić na Białorusi około tygodnia, podczas którego zamierza spotkać się z rodziną oraz przedstawicielami Związku Polaków na Białorusi.

Motywacje i ryzyko uwięzienia

Andrzej Poczobut podkreśla, że jego decyzja o powrocie wynika z poczucia odpowiedzialności za polską mniejszość, która znajduje się obecnie w trudnej sytuacji. Zaznacza, że mimo represji Związek Polaków na Białorusi nadal podejmuje działania, a jego obecność ma na celu wzmocnienie przekazu i dodanie otuchy lokalnej społeczności. Dziennikarz odrzucił wcześniejsze apele przedstawicieli polskich władz, w tym premiera Donalda Tuska oraz szefa MSZ Radosława Sikorskiego, aby pozostał w Polsce.

Sytuacja prawna i dyplomatyczna

Poczobut został skazany w lutym 2023 roku na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze za „wzniecanie nienawiści” oraz „wzywanie do działań przeciwko bezpieczeństwu państwa”. W więzieniu spędził łącznie ponad pięć lat, doświadczając odosobnienia i presji psychicznej. Organizacje praw człowieka uznawały go za więźnia politycznego, a polskie władze przez lata prowadziły zabiegi dyplomatyczne na rzecz jego uwolnienia.

Eksperci wskazują, że obecna sytuacja polityczna wokół Poczobuta jest skomplikowana ze względu na próby odmrożenia relacji Mińska z Waszyngtonem. Według komentatorów władzom białoruskim nie opłaca się obecnie ponowne aresztowanie dziennikarza, gdyż mogłoby to zaszkodzić procesom dyplomatycznym. Po zakończeniu wizyty na Białorusi Poczobut planuje podróż do USA i Kanady na spotkania z przedstawicielami Polonii, a następnie powrót do Polski, gdzie zamierza pracować nad książką o swoich doświadczeniach z kolonii karnej.