Afera śmieciowa w Warszawie: 5,24 mln zł łapówek i proces byłego ministra

Warszawski rynek gospodarki odpadami w 2020 roku był wart około miliarda złotych. Zdaniem śledczych dostęp do tego biznesu stał się przedmiotem porozumienia korupcyjnego, w którym uczestniczył Włodzimierz Karpiński, były minister skarbu i ówczesny prezes Miejskiego Przedsiębiorstwa Oczyszczania (MPO) w Warszawie, oraz Rafał Baniak, były wiceminister skarbu państwa. Według aktu oskarżenia, podejrzani mieli przyjąć łącznie korzyści majątkowe o wartości co najmniej 5,24 mln zł.

Kluczowym elementem miało być ograniczenie konkurencji w przetargach MPO poprzez wymagania dotyczące posiadania punktu przeładunkowego w pobliżu stolicy. Firma FBSerwis, należąca do grupy Budimex, nie spełniała tych wymogów, co według prokuratury stanowiło okazję do korupcji. W lipcu 2020 roku MPO zrezygnowało z tych ograniczeń, co otworzyło firmie drogę do kontraktów o łącznej wartości ponad 598 mln zł netto. Prokuratura twierdzi, że uzgodniona łapówka miała wynosić 2,5 proc. wartości faktur, co mogło sumować się do niemal 15 mln zł.

Z ustaleń prokuratury wynika, że Rafał Baniak zaproponował Arturowi P., szefowi FBSerwis, spotkanie w kwietniu 2020 r., oferując pomoc w wejściu na warszawski rynek. W trakcie negocjacji prowadzonych między kwietniem a czerwcem, Baniak miał użyć sformułowania „succes fee”, które śledczy interpretują jako eufemizm określający łapówkę. Po spotkaniu Artura P. z Włodzimierzem Karpińskim w gabinecie prezesa MPO w czerwcu 2020 r., uznano test za pozytywny, co pozwoliło na sfinalizowanie ustaleń.

Fikcyjne faktury i „maseczki” jako kod

Śledczy ustalili, że pieniądze z łapówek wyprowadzano ze spółek przy użyciu fikcyjnych faktur, wystawianych m.in. za gotowość do wynajmu maszyn budowlanych, których w rzeczywistości nie było. Gotówka po wypłaceniu z banków miała trafiać do pośredników. Kluczową rolę w procesie przekazywania środków miała odgrywać Karolina T., przez której ręce przeszło co najmniej 4,1 mln zł, przekazywanych następnie Baniakowi, a ostatecznie – według oskarżycieli – Karpińskiemu.

Gotówka od kontrahentów FBSerwis była odbierana przez Karolinę T., przedsiębiorczynię ze Śląska, która następnie przekazywała ją Baniakowi. Rozmowy dotyczące tych nielegalnych płatności były prowadzone pod przykrywką handlu maseczkami antycovidowymi, gdzie nazwa towaru służyła jako kod do omawiania zmian w przetargach na śmieci.

Stanowisko oskarżonych i wątek telefonu

Jednym z istotnych elementów śledztwa jest zaginięcie telefonu Włodzimierza Karpińskiego w dniu zatrzymania Rafała Baniaka. Były szef MPO wyjaśniał, że urządzenie zgubił między gabinetami w warszawskim ratuszu po wykonaniu kopii danych na dysk. Prokuratura podważa te tłumaczenia, wskazując na brak kontaktu do Artura P. w kopii zapasowej oraz fakt, że Karpiński nigdy nie wystąpił o duplikat karty SIM.

Karpiński nie przyznaje się do winy, określając zarzuty prokuratury jako bezpodstawne. Jego obrona argumentuje, że materiał dowodowy opiera się na poszlakach i relacjach osób, których wiarygodność musi ocenić sąd. Choć 13 z 17 oskarżonych przyznało się do winy, Karpiński, Baniak, jego żona oraz jeden z kontrahentów FBSerwis konsekwentnie zaprzeczają oskarżeniom. Proces, który ma rozstrzygnąć o prawdziwości prokuratorskich ustaleń, rusza 4 grudnia w Warszawie.