Stanowisko Komisji Weneckiej w sporze o TK
Komisja Wenecka, organ doradczy Rady Europy, opublikowała we wtorek opinię dotyczącą sposobu powoływania sędziów Trybunału Konstytucyjnego w Polsce. Eksperci stwierdzili, że należy zagwarantować, aby prezydent niezwłocznie odbierał ślubowanie od osób wybranych przez Sejm, nie roszcząc sobie przy tym prawa do kontroli procedury wyborczej.
należy zagwarantować, by prezydent niezwłocznie odbierał ślubowanie od sędziów Trybunału Konstytucyjnego wybranych przez Sejm, nie roszcząc sobie prawa do kontroli wyborczej
Komisja zarekomendowała również wprowadzenie rozwiązania, które umożliwiłoby dopełnienie aktu ślubowania bez fizycznego udziału prezydenta w sytuacji, gdy odmawia on przyjęcia przysięgi lub opóźnia procedurę. Warunkiem takiej alternatywnej ścieżki miałoby być zachowanie istotnych elementów aktu ślubowania oraz jego należyte udokumentowanie i przekazanie głowie państwa.
Reakcja Kancelarii Prezydenta
Prezydent Karol Nawrocki odmówił przyjęcia ślubowania od części sędziów wybranych przez Sejm, uzasadniając to błędami proceduralnymi przy ich wyborze. Rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz oświadczył, że opinia Komisji Weneckiej nie ma mocy prawnej, gdyż organ ten pełni jedynie rolę doradczą. Podkreślił, że jedynymi źródłami prawa w Polsce są Konstytucja RP oraz ustawy, które wyznaczają prerogatywy głowy państwa.
W odniesieniu do czterech sędziów wybranych w marcu, od których prezydent nie przyjął dotychczas ślubowania, Leśkiewicz wskazał na toczący się wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zaznaczył, że do czasu wydania orzeczenia w tej sprawie, prezydent nie podejmie żadnych kroków. Dodał również, że sędziowie ci sami wykluczyli się z grona kandydatów, uczestnicząc w uroczystości zorganizowanej przez marszałka Sejmu w Sali Kolumnowej.
Spór o sędziego Macieja Berka i interpretacje polityczne
Sytuacja wybranego we wrześniu sędziego Macieja Berka jest według przedstawicieli prezydenta odrębna. Leśkiewicz poinformował, że to po stronie zainteresowanego leży przedłożenie dokumentów potwierdzających wymagany dziesięcioletni staż pracy jako radca prawny.
Odmienną interpretację przedstawiają politycy resortu sprawiedliwości. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek oraz wiceszef resortu Dariusz Mazur ocenili, że opinia ekspertów potwierdza stanowisko, iż prezydent nie posiada prawa weta wobec sędziów wybranych przez parlament. Żurek podkreślił, że wybór sędziów jest konstytucyjną prerogatywą Sejmu, a próby blokowania tego procesu przez głowę państwa nazwał naruszeniem fundamentów ustrojowych.