ZBP publikuje wytyczne po wyroku TSUE: Banki powinny zwrócić odsetki od opłat

Związek Banków Polskich opublikował we wtorek stanowisko w sprawie naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytów konsumenckich, co jest bezpośrednią reakcją na kwietniowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. TSUE orzekł wówczas, że naliczanie odsetek od dodatkowych opłat, takich jak prowizje czy składki ubezpieczeniowe, jest niezgodne z unijną dyrektywą o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich.

Zdaniem Związku Banków Polskich, banki powinny wstrzymać naliczanie odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu, a w odniesieniu do umów, które były aktywne w dniu wydania wyroku, czyli 23 kwietnia 2026 roku, należy dokonać zwrotu odsetek pobranych od tej daty. ZBP podkreśla, że powyższe wytyczne mają charakter rekomendacji, a każdy bank ma indywidualnie opracować sposób wdrożenia tych rozwiązań oraz ustalić zasady komunikacji z klientami w zakresie zwrotu środków.

Zasady dla nowych i aktywnych umów

Związek proponuje, aby w nowo zawieranych umowach kredytów konsumenckich kwoty przeznaczone na pokrycie pozaodsetkowych kosztów nie były oprocentowane. Oznacza to w praktyce, że doliczenie prowizji czy ubezpieczenia do sumy kredytu powinno odbywać się na warunkach rat nieoprocentowanych.

Jednocześnie stanowisko ZBP wskazuje, że banki mogą stosować proporcjonalnie wyższe oprocentowanie podstawowej kwoty kredytu, aby zrekompensować koszt niepobierania odsetek od kwot odpowiadających kredytowanym kosztom dodatkowym. Mechanizm ten pozwalałby bankom odzwierciedlić utratę wartości pieniądza w czasie, co dopuścił w swoim orzeczeniu również Trybunał w Luksemburgu.

Kontekst prawny i operacyjny

Problem, do którego odnosi się Związek Banków Polskich, wynika z praktyki doliczania opłat dodatkowych do całkowitej kwoty kredytu, przez co klienci płacili odsetki od środków, których nie otrzymali w gotówce. Sprawa trafiła do TSUE po pytaniu skierowanym przez polski sąd, który badał, czy takie działanie banków jest dopuszczalne oraz czy konsument jest wystarczająco informowany o podstawie naliczania odsetek.

Choć ZBP wydał oficjalną opinię, nie narzucił instytucjom konkretnego harmonogramu działań. Ostateczny zakres i tempo wdrażania zmian, w tym techniczny sposób rozliczania zwrotów dla klientów, zależą od indywidualnych decyzji operacyjnych każdego banku.