Dyplomatyczne napięcie po publikacji mapy Trumpa. Islandia wzywa ambasadora USA

Amerykański ambasador Billy Long został wezwany do islandzkiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych w związku z wpisem Donalda Trumpa na platformie Truth Social. Spotkanie zainicjowała szefowa resortu Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, przekazując dyplomacie zdecydowany sprzeciw władz Islandii wobec grafiki, którą określono jako całkowicie niewłaściwą.

Zgodnie z oświadczeniem ministerstwa, w rozmowie uczestniczyła minister spraw zagranicznych Thorgerdur Katrin Gunnarsdottir, która przekazała amerykańskiemu przedstawicielowi, że mapa jest nie do zaakceptowania.

Kontrowersyjna mapa w mediach społecznościowych

Prezydent USA zamieścił 7 września wygenerowaną prawdopodobnie przy użyciu sztucznej inteligencji grafikę przedstawiającą mapę zachodniej półkuli. Obszar obejmujący Stany Zjednoczone, Kanadę, Meksyk, Grenlandię, Islandię oraz szereg krajów karaibskich oznaczono motywem amerykańskiej flagi, podpisując całość jako „Stany Zjednoczone Ameryki”. Donald Trump nie opatrzył publikacji żadnym komentarzem ani wyjaśnieniem swoich intencji.

Premier Islandii Kristrún Frostadóttir ostro skrytykowała ten gest, nazywając go absurdalnym i obraźliwym dla mieszkańców Islandii, Kanady oraz Grenlandii. Szefowa rządu podkreśliła, że wyśmiewanie suwerenności państw w obecnej sytuacji geopolitycznej jest niedopuszczalne. Jednocześnie zaznaczyła, że mimo tego incydentu, Islandczycy nie odnotowali dotychczas problemów w bieżących stosunkach z Amerykanami.

Premier Islandii zaznaczyła, że konieczne jest jasne wyrażenie stanowiska, ponieważ w dzisiejszych czasach suwerenność nie jest czymś oczywistym. Po publikacji mapy również premier Danii Mette Frederiksen stanowczo oświadczyła, że mieszkańcy Grenlandii nie chcą być Amerykanami.

Szerszy kontekst bezpieczeństwa i napięć regionalnych

Publikacja Trumpa wpisuje się w trudny okres dla relacji USA z partnerami na Północnym Atlantyku. Islandia, która od 1944 roku nie posiada własnych sił zbrojnych, opiera swoje bezpieczeństwo na członkostwie w NATO oraz pakcie obronnym z Waszyngtonem z 1951 roku. Wcześniejsze sugestie prezydenta USA dotyczące przejęcia kontroli nad Grenlandią oraz trwające spory handlowe z Kanadą sprawiły, że sytuacja geopolityczna w regionie stała się wyjątkowo napięta.

Kwestia relacji z USA była również przedmiotem debaty wewnętrznej na Islandii, choć analitycy wskazują, że niedawne referendum w sprawie członkostwa w Unii Europejskiej, w którym mieszkańcy opowiedzieli się przeciwko wznowieniu rozmów, wynikało głównie z obaw o krajową gospodarkę.

Incydent jest postrzegany jako niezręczny, szczególnie w obliczu toczących się sporów handlowych USA z Kanadą oraz wcześniejszych propozycji inwestycyjnych dotyczących Grenlandii, co sprawia, że dotychczasowi partnerzy USA czują się zaniepokojeni intencjami Waszyngtonu w regionie.