Punkty schronienia w Polsce z nowym oznakowaniem do końca roku

Do końca 2026 roku na tysiącach budynków w całym kraju pojawią się tablice wskazujące miejsca doraźnego ukrycia. Oznakowanie składać się będzie z niebieskiego trójkąta równobocznego umieszczonego na pomarańczowym tle oraz białego napisu na zielonym tle. Projekt rozporządzenia wprowadzającego ten wzór, zgodny z prawem międzynarodowym, znajduje się obecnie na końcowym etapie uzgodnień międzyresortowych.

Gdzie szukać punktów schronienia

Informacje o miejscach ukrycia, takich jak podziemne przejścia, tunele, stacje metra oraz garaże podziemne, są gromadzone w aplikacji gdziesieukryc.pl. Łącznie w całym kraju zidentyfikowano już ponad 86 tys. takich obiektów, które mają zwiększać bezpieczeństwo mieszkańców w przypadku zagrożenia atakiem z powietrza lub gwałtownymi zjawiskami pogodowymi. Zwraca się uwagę, że rozpoznanie najbliższych miejsc schronienia jeszcze przed wystąpieniem realnego zagrożenia jest kluczowe dla zwiększenia szans na przetrwanie sytuacji kryzysowej.

Kwestia dostępności w czasie pokoju i wojny

Obecnie większość oznaczonych miejsc posiada status punktów o ograniczonej dostępności, co oznacza, że mogą być otwierane jedynie w określonych godzinach lub po wcześniejszym kontakcie z zarządcą. W czasie pokoju zarządcy nie mają prawnego obowiązku udostępniania tych obiektów, a proces ten bazuje na zasadzie wzajemnej pomocy oraz solidarności społecznej. Sytuacja zmienia się diametralnie po ogłoszeniu stanu wojny, kiedy udostępnienie schronienia staje się bezwzględnym obowiązkiem prawnym.

Postulaty ekspertów w sprawie przepisów

Eksperci ds. bezpieczeństwa wskazują, że samo oznakowanie może nie wystarczyć do zapewnienia pełnej ochrony. Dr hab. Paweł Szmitkowski z Instytutu Nauk o Bezpieczeństwie Uniwersytetu w Siedlcach ocenia, że w aplikacji brakuje doprecyzowania charakterystyki obiektów, aby użytkownicy wiedzieli, czy mają do czynienia z piwnicą, garażem, czy lepiej wzmocnioną konstrukcją. Ekspert postuluje również wprowadzenie regulacji, które w razie ogłoszenia alertu obligowałyby zarządców do automatycznego otwierania części wspólnych budynków, takich jak wózkownie, pralnie, suszarnie czy świetlice.