Projekt Lewicy ws. likwidacji Funduszu Kościelnego. Reaguje KEP

Posłowie Lewicy złożyli w czwartek w Sejmie projekt ustawy przewidujący likwidację Funduszu Kościelnego.

Nowe przepisy zakładają, że Kościoły miałyby się finansować samodzielnie, natomiast składki na ubezpieczenia społeczne duchownych byłyby opłacane po połowie przez sam Kościół oraz przez samych duchownych. Projekt zakłada samodzielne finansowanie Kościołów, podział składek na ubezpieczenia społeczne po 50 proc. oraz przekazanie utrzymania zabytków pod Fundusz Ochrony Zabytków.

Utrzymanie zabytkowych obiektów sakralnych zostałoby w ramach tych propozycji przekazane do Funduszu Ochrony Zabytków.

Stanowisko Konferencji Episkopatu Polski

Biuro prasowe Konferencji Episkopatu Polski przekazało, że kwestię wypracowania rozwiązań w tej materii należałoby powierzyć dedykowanym zespołom.

Biuro prasowe KEP oświadczyło, że projekt nie był konsultowany ze stroną kościelną oraz przypomniało o konieczności zgodności z konkordatem.

Podkreślono, że istotne jest przyjęcie rozwiązań zgodnych z postanowieniami konkordatu oraz z konstytucyjną zasadą konsensualnej formy regulacji relacji między państwem a Kościołami i innymi związkami wyznaniowymi. Przedstawiciele KEP wyjaśnili również, że w marcu 2024 roku powołano Zespół ds. Finansowania Kościoła przy Kościelnej Komisji Konkordatowej, a powołane grono pozostaje otwarte na prowadzenie merytorycznych rozmów z rządem.

Przedstawiciele KEP zaznaczyli, że złożony w Sejmie projekt nie był konsultowany ze stroną kościelną, a z Funduszu Kościelnego korzystają wszystkie związki wyznaniowe o uregulowanej sytuacji prawnej, także te nie działające w 1950 roku.

Reakcja wicepremiera Władysława Kosiniaka-Kamysza

Projekt Lewicy spotkał się ze sprzeciwem wicepremiera i ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, który ocenił, że propozycja nie przejdzie w polskim Sejmie.

Szef PSL zapowiedział obronę mniejszych Kościołów i związków wyznaniowych, takich jak Kościół prawosławny czy środowiska ewangelickie.

Dodał również, że w ramach koalicji rządowej nie ma zgody co do kształtu finansowania Kościoła, a jego formacja proponuje wprowadzenie dobrowolnego odpisu podatkowego. Przypomniano także o pracach Międzyresortowego Zespół ds. Funduszu Kościelnego, na którego czele stanął wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz.

Głos mniejszych związków wyznaniowych

Zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP biskup Jerzy Samiec krytycznie odniósł się do sposobu procedowania projektu, wskazując, że strona kościelna nie została potraktowana po partnersku przez tworzącą rząd Lewicę.

Finansowanie i tło historyczne Funduszu Kościelnego

Fundusz Kościelny powołano na mocy ustawy z 20 marca 1950 roku jako formę rekompensaty dla związków wyznaniowych za nieruchomości ziemskie przejęte przez państwo.

Obecnie 95 procent wydatków z Funduszu stanowią składki na ubezpieczenia społeczne osób duchownych, a w budżecie państwa na 2026 rok zabezpieczono na ten cel ponad 272,5 miliona złotych, a dokładnie 272 mln 560 tys. zł.

Wcześniejsze analizy rządu wskazują, że alternatywna propozycja 2-procentowego odpisu podatkowego mogłaby skutkować wyższymi kosztami dla budżetu państwa niż obecne wydatki, co wynika z odpowiedzi sekretarza stanu w MON Pawła Bejdy z 15 lipca br. na wniosek Sejmowej Komisji do spraw Petycji.