Gospodarka straciła 490 mld zł przez rosyjską agresję na Ukrainę

Główny Urząd Statystyczny (GUS) zaprezentował raport dotyczący wpływu rosyjskiej agresji na Ukrainę na polską gospodarkę w latach 2022-2025. Z przedstawionych podczas Forum Ekonomicznego w Karpaczu danych wynika, że utracona wartość PKB Polski wyniosła 490,1 mld zł.

Prezes GUS, Marek Cierpiał-Wolan, wyjaśnił, że opracowana metodologia powstała we współpracy z naukowcami z Uniwersytetu w Białymstoku oraz Uniwersytetu Rzeszowskiego. Wyniki konsultowano również z ekspertami Organizacji Narodów Zjednoczonych, aby nadać im odpowiednią legitymację międzynarodową.

Podział strat na sektory

Największe straty w analizowanym okresie odnotował sektor gospodarstw domowych, które straciły 292,1 mld zł. Przedsiębiorstwa poniosły koszty rzędu 126 mld zł, natomiast sektor rządowo-samorządowy stracił 72 mld zł.

Raport wskazuje również na spadek wartości dodanej brutto ogółem o 426,5 mld zł. W szczególności sektor budowlany odnotował wytworzenie wartości mniejszej o 120,9 mld zł, choć niektóre obszary, takie jak administracja publiczna czy obronność, wykazały wzrost wydatków.

Wpływ na finanse gospodarstw domowych

Ekonomiści zwracają uwagę na zjawisko tzw. putinflacji, która znacząco uszczupliła portfele Polaków. W 2022 roku realne płace spadły o 2 procent, co było bezpośrednim efektem gwałtownego wzrostu cen po inwazji na Ukrainę.

GUS oszacował, że straty oszczędności gospodarstw domowych, wynikające z wyższej inflacji, wyniosły 70 mld zł. Przyjęto ostrożne założenie, że jedna trzecia wzrostu cen powyżej celu inflacyjnego była bezpośrednio spowodowana skutkami eskalacji wojny.

Wydatki na obronność i Fundusz Pomocy

W latach 2022-2025 Polska wydała 154,2 mld zł na obronę narodową ponad pierwotnie planowane założenia. Dodatkowe 46,7 mld zł stanowiły środki z Funduszu Pomocy.

Prezes GUS zaznaczył, że gdyby te środki zostały skierowane na inne obszary, mogłyby efektywniej wspierać wzrost gospodarczy. Podkreślono, że wydatki te są w znacznym stopniu finansowane z deficytu budżetowego.

Perspektywa prawna i międzynarodowa

Przewodniczący sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych, Paweł Kowal, zapowiedział kontynuację prac nad raportem, który ma być gotowy do końca roku. Polska prowadzi studia prawnie w celu ustalenia, czy i w jakim trybie możliwe byłoby egzekwowanie roszczeń od Rosji za poniesione straty.

Dziennikarze portalu Zero.pl donoszą, że Polska zapłaci w tym roku Unii Europejskiej około 1,24 mld zł w ramach podatku od plastiku za opakowania, które nie trafiły do recyklingu. Opłata ta jest uiszczana wraz ze składką członkowską do budżetu UE.