Putin chce trójstronnego szczytu z Trumpem i Xi Jinpingiem w sprawie Ukrainy

Rosyjski przywódca Władimir Putin wyszedł z inicjatywą zorganizowania trójstronnego spotkania z prezydentem USA Donaldem Trumpem oraz przywódcą Chin Xi Jinpinga. Jak podaje "Wall Street Journal", propozycja padła 9 października 2026 roku podczas rozmowy telefonicznej między Putinem a Trumpem. Podczas tej samej rozmowy telefonicznej przywódcy omówili i zawarli porozumienie dotyczące czasowego wstrzymania restrykcji handlowych obejmujących rosyjskie paliwo napędowe.

Były oficer rosyjskiego wywiadu przekazał gazecie, że Putin miał podobne ambicje i proponował trójstronne rozmowy już wcześniej. Potencjalny szczyt, nazwany przez pragnących zachować anonimowość informatorów „drugą Jałtą”, miałby odbyć się podczas zjazdu APEC w Shenzhen w dniach 18-19 listopada. Rosyjscy urzędnicy przekazali już tę propozycję Pekinowi kanałami dyplomatycnymi.

Stanowiska Waszyngtonu, Kremla i Pekinu

Sekretarz stanu USA Marco Rubio, pytany o możliwość rozmów trzech przywódców, przyznał, że kwestia ta była przedmiotem rozmów, jednak nie potrafił potwierdzić, czy szczyt został ostatecznie uzgodniony. Dodał zarazem, że Donald Trump dąży do zakończenia wojny w Ukrainie i może być otwarty na taką propozycję, widząc w niej okazję do dyplomatycznego rozstrzygnięcia konfliktu. Biały Dom dotychczas odmówił oficjalnego komentarza w tej sprawie, a w samych rozmowach nie uczestniczyłby prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski.

Strona chińska zasygnalizowała, że nie będzie sprzeciwiać się organizacji szczytu, o ile zgodę wyrazi prezydent Stanów Zjednoczonych. Dla Xi Jinpinga udział w takim formacie wiąże się jednak z ryzykiem politycznym, gdyż może zachwiać równowagą między wspieraniem Moskwy a utrzymywaniem relacji handlowych z państwami Unii Europejskiej, a także wciągnąć Chiny bezpośrednio w ukraiński konflikt. Dziennik "The Wall Street Journal" zauważa również, że nawet jeśli przywódcy USA i Chin odrzuciliby taki układ, sam widok negocjujących mocarstw wywołałby duży niepokój m.in. na Tajwanie.

Obawy przed nowym podziałem stref wpływów i reakcje Polski oraz Ukrainy

Plan wyłączenia prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego z bezpośrednich rokowań wywołał duże zaniepokojenie. Zyskanie przez Władimira Putina platformy do rozmów bez ukraińskiej delegacji ma stanowić próbę powrotu do realiów geopolitycznych znanych z 1945 roku, w ramach których najsilniejsze państwa świata samodzielnie rozstrzygają o losach słabszych nacji. Pomysł ten spotkał się ze zdecydowaną krytyką, między innymi ze strony szefa MSZ Ukrainy Andrija Sybihy.

Do doniesień odniósł się również w ostrych słowach szef polskiego MSZ Radosław Sikorski. We wpisie w mediach społecznościowych przypomniał, że pierwsza Jałta usankcjonowała sowiecką dominację nad Europą Wschodnią, a obecnie rosyjski przywódca próbuje w prezencie zdobyć te ukraińskie terytoria, których nie zdołał podbić siłą.

Wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz, odnosząc się w Łapanowie do doniesień o szykowanej nowej Jałcie, zaznaczył, że w rozmowach o zakończeniu wojny niezbędny jest udział Ukrainy i państw europejskich, a innego formatu gwarantującego stabilność i pokój po prostu sobie nie wyobraża.