Angela Rayner popiera debatę o swobodnym przepływie osób

Brytyjski premier Andy Burnham wyraził gotowość do ponownego przemyślenia relacji z Unią Europejską i podjęcia szczerej debaty na temat powrotu do zasad swobody przepływu pracowników. W wywiadzie dla gazety „Sunday Times” szef rządu stwierdził, że charakter imigracji do Zjednoczonego Królestwa uległ zmianie od czasu Brexitu. Zwrócił uwagę, że obecnie więcej obcokrajowców osiedla się w kraju na stałe, podczas gdy wcześniejsza migracja wahadłowa charakteryzowała się częstszymi powrotami do ojczyzn. Burnham podkreślił, że kwestia ta nie stanowi już dla jego gabinetu czerwonej linii w rozmowach z unijnymi partnerami.

Burnham przypomniał, że Wielka Brytania mogłaby rozważyć powrót do unijnych zasad w ramach szerszego resetu relacji obejmującego również wymianę danych oraz współpracę w systemie Eurodac.

Przyszłość relacji gospodarczych i politycznych ma być omawiana na nadchodzących spotkaniach z unijnymi partnerami, w tym podczas kolejnego szczytu brytyjskiego rządu z UE zaplanowanego na 20 listopada w Brukseli, gdyż dotychczasowy bilans handlowy po wyjściu ze wspólnoty budzi poważne obawy w Londynie.

Poparcie w rządzie i oczekiwania biznesu

Apel premiera spotkał się z poparciem ze strony wysokich rangą członków gabinetu. Minister mieszkalnictwa Angela Rayner określiła te zapowiedzi mianem czystego pragmatyzmu i wskazała, że rząd poszukuje najlepszego porozumienia dla kraju, nie wykluczając żadnych tematów w rozmowach. Zwolennikami zacieśniania relacji są także inni ministrowie, w tym szef dyplomacji Ed Miliband.

Posłanka Partii Pracy Stella Creasy stwierdziła, że Wielka Brytania od dawna powinna przeprowadzić poważną rozmowę o wpływie swobody przepływu na łańcuchy dostaw i miejsca pracy. Z kolei minister spraw wewnętrznych Shabana Mahmood podchodzi do tych propozycji ostrożniej, zaznaczając, że ponowne zbliżenie wiąże się z trudnymi kompromisami.

Debata na ten temat koresponduje z oczekiwaniami środowisk biznesowych. Sondaż przeprowadzony przez firmę KPMG oraz Brytyjską Izbę Handlową w Niemczech wykazał, że 71 procent ankietowanych przedsiębiorstw oczekuje od brytyjskiego rządu lepszych relacji handlowych. Ponadto 53 procent firm pragnie większej mobilności pracowników, a 49 procent domaga się sprawniejszych procedur celnych. Jednocześnie handel towarami wciąż pozostaje wyraźnie poniżej poziomu sprzed Brexitu, a w latach 2015–2025 jego wolumen spadł o siedem procent do 118,4 miliarda euro rocznie.

Krytyka opozycji i obawy wewnątrz partii

Zapowiedzi Burnhama wywołały natychmiastową i ostrą reakcję brytyjskiej prawicy. Liderka Partii Konserwatywnej Kemi Badenoch uznała ten pomysł za kolejny przykład pochopnych wypowiedzi premiera i przypomniała, że brytyjscy wyborcy opowiedzieli się za Brexitem właśnie ze względu na sprzeciw wobec swobodnego przepływu osób. Jeszcze ostrzej wypowiedział się lider ugrupowania Reform UK Nigel Farage, który określił stanowisko szefa rządu jako całkowitą zdradę brexitowej Wielkiej Brytanii.

Obawy przed powrotem do dawnych zasad wyrażają także niektórzy posłowie Partii Pracy z okręgów silnie popierających Brexit na północy i w Midlands, nazywanych czerwonym murem. Poseł Jonathan Hinder publicznie domagał się od premiera wykluczenia takiego scenariusza, a laburzystowski peer z Izby Lordów Richard Walker ocenił w rozmowie z Times Radio, że wznawianie tej debaty stanowi niebezpieczny precedens dla rynku pracy młodych ludzi.