Początek szkoleń i współpraca z Marynarką Wojenną Szwecji

W Szwecji rozpoczęły się szkolenia polskich marynarzy, którzy będą tworzyć załogę okrętu podwodnego typu A17. Jednostka ta pełnić będzie funkcję tzw. gap fillera, czyli pomostowego okrętu podwodnego, na którym polska załoga pozna zasady działania nowoczesnych jednostek podwodnych. Szkolenia te są elementem polsko-szwedzkiej współpracy w ramach programu Orka. Pod koniec czerwca 2026 roku Agencja Uzbrojenia podpisała umowy ze szwedzkim koncernem Saab na zakup trzech okrętów podwodnych typu A26.

Pierwszy z nowych okrętów ma trafić do Marynarki Wojennej RP w latach 2031–2032, a kolejne mają zostać dostarczone do 2038 roku. Kontrakt na pozyskanie jednostek szacowany jest na ponad 18 miliardów złotych. Według danych szwedzkiej marynarki wojennej, tempo wdrożenia porozumienia jest szybkie. 49 dni po podpisaniu kontraktu polska załoga rozpoczęła szkolenie, które potrwa do początku 2028 roku.

Przebieg szkolenia i wyzwania podwodne

Wicepremier i szef Ministerstwa Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował o szczegółach przygotowań załogi. Marynarze przechodzą pierwszy etap szkolenia, m.in. z medycyny pola walki oraz OPA (Obrona Przeciwawaryjna Okrętu). Dodatkowo dla części załogi zaplanowano Rescue escape training, czyli szkolenie z ewakuacji. Drugi etap szkolenia obejmie pracę na symulatorach oraz bezpośrednie zajęcia na pokładzie jednostki typu A17.

Szkolenie podwodniaków jest wymagające, gdyż załoga pracuje w zamkniętym środowisku przez wiele dni. Obrona przeciwawaryjna obejmuje lokalizowanie i usuwanie uszkodzeń, walkę z wodą oraz ogniem, a także utrzymanie kluczowych instalacji przy życiu w sytuacji, gdy pomoc z zewnątrz jest niemożliwa. Szczególny nacisk położono na techników, którzy muszą wykazać się samodzielnością w usuwaniu awarii elektrycznych czy hydraulicznych.

Szwedzi posiadają doświadczenie w tego typu treningach, przygotowując w przeszłości załogi z Australii, Singapuru i Danii. Polski program jest jednak według szwedzkiej marynarki największym przedsięwzięciem szkoleniowym tego typu, biorąc pod uwagę zakres i harmonogram działań.

Charakterystyka HMS Södermanland i modernizacja floty

Do czasu dostawy nowych jednostek A26, Polska wypożyczy zmodernizowany okręt typu A17, HMS Södermanland. Jednostka ma zostać przekazana stronie polskiej w 2027 roku po zakończeniu pełnego cyklu szkolenia pod nadzorem Szwedów i służyć pod polską banderą. Szwedzka strona zakłada udostępnienie okrętu do 2032 roku. Obecnie eksploatowany w Polsce ORP Orzeł zostanie zastąpiony przez nowocześniejsze rozwiązania.

HMS Södermanland wyposażony jest w napęd niezależny od powietrza AIP oparty na silnikach Stirlinga, co pozwala na pozostawanie w zanurzeniu przez wiele dni. Doświadczenia zdobyte na tym okręcie mają ułatwić polskim marynarzom przejście na jednostki A26, które charakteryzować się będą technologią GHOST, wygłuszoną konstrukcją oraz specjalną powłoką dźwiękochłonną.