Ostatni świadek historii i najstarszy Polak
W wieku 109 lat w poniedziałek, 5 października 2026 roku, zmarł kapitan Tadeusz Lutak, znany pod pseudonimem „Pancerz”. Był najstarszym kombatantem Wojska Polskiego, najstarszym mężczyzną w Polsce oraz jednym z ostatnich bezpośrednich świadków wojennej historii kraju. Informację o jego odejściu przekazały w poniedziałek wieczorem Wojska Obrony Terytorialnej.
Kondolencje i wspomnienia o zmarłym opublikowali przedstawiciele państwowi oraz wojskowi. Prezydent Karol Nawrocki podkreślił, że w osobie kapitana żegnamy bohatera kampanii wrześniowej oraz żołnierza ZWZ-AK. Szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz wskazał, że służba ojczyźnie była dla niego wartością całego życia, a także podjął decyzję o awansowaniu go na stopień podpułkownika.
Wojenne losy i szlak bojowy
Tadeusz Władysław Lutak urodził się 29 sierpnia 1917 roku w Żarnowej i swoją przyszłość wiązał z wojskiem. W 1937 roku ochotniczo wstąpił w szeregi armii, trafiając do jednostki pancernej w Żurawicy, gdzie ukończył szkołę podoficerską i objął funkcję gońca w pododdziale lekkich czołgów.
Podczas działań wojennych 1939 roku, jako goniec jednostki 121. kompanii czołgów lekkich w ramach 10. Brygady Kawalerii płk. Stanisława Maczka, uczestniczył w obronie kraju. Po schwytaniu w rejonie Starego Dzikowa zdołał wydostać się z transportu kolejowego, którym miano wywieźć go na przymusowe roboty, i powrócił w rodzinne strony.
Działalność konspiracyjna i powojenny aktywizm
Od 1940 roku zaangażował się w tajne struktury niepodległościowe, działając w ZWZ i Armii Krajowej. W 1944 roku został dowódcą drużyny dywersyjnej w Strzyżowie, funkcjonując w grupie Stanisława Mikulskiego ps. „Żmija” oraz w strukturach wywiadowczo-dywersyjnych podległych kpt. Łukaszowi Cieplińskiemu.
Brał udział w akcjach sabotażowych oraz likwidacji kolaborantów. Podczas okupacji, pracując przy budowie niemieckiego schronu kolejowego w Strzyżowie, gdzie odbyło się spotkanie Adolfa Hitlera z Benito Mussolinim, zdobywał kluczowe informacje dla podziemia.
Po wojnie osiadł w Żarnowej, pracując w rolnictwie i masarstwie, a także aktywnie udzielając się w środowiskach kombatanckich. Wśród licznych wyróżnień znalazły się m.in. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Armii Krajowej, Krzyż Partyzancki oraz Medal „Za udział w wojnie obronnej 1939”, a w marcu 2023 roku awansowano go na stopień kapitana.
Plan uroczystości pogrzebowych
Modlitwy różańcowe odbędą się 6 i 7 października o godzinie 19:00 w kaplicy przy kościele pw. św. Józefa Sebastiana Pelczara w Strzyżowie. Główne uroczystości pogrzebowe zaplanowano na czwartek, 8 października, w tym samym miejscu.
Po modlitwie różańcowej o godzinie 12:30 rozpocznie się msza święta pogrzebowa. Ciało zmarłego zostanie następnie złożone na cmentarzu św. Michała w Strzyżowie.