Donald Tusk i koalicja 17 państw UE sprzeciwiają się cięciom w budżecie na lata 2028-2034

Przywódcy 17 państw Unii Europejskiej, w tym polski premier Donald Tusk, skierowali list do przewodniczącego Rady Europejskiej Antoniego Costy oraz premiera Irlandii Micheala Martina, który sprawuje obecnie prezydencję w UE. Pismo stanowi odpowiedź na trwające przygotowania do projektu Wieloletnich Ram Finansowych na lata 2028-2034. Sygnatariusze, tworzący tzw. grupę przyjaciół spójności, w skład której wchodzą poza Polską: Włochy, Bułgaria, Chorwacja, Estonia, Węgry, Litwa, Hiszpania, Rumunia, Cypr, Czechy, Grecja, Łotwa, Malta, Portugalia, Słowenia i Słowacja, stanowczo sprzeciwiają się redukcji funduszy na rozwój regionów oraz rolnictwo.

Autorzy listu podkreślają, że obie te polityki zostały realnie ograniczone już w pierwotnym projekcie Komisji Europejskiej z lipca 2025 roku, mimo deklarowanego ogólnego wzrostu budżetu. W ocenie liderów dalsze redukcje nie przyczynią się do modernizacji Unii, lecz mogą doprowadzić do jej osłabienia i spadku poparcia społecznego dla integracji europejskiej. Choć sygnatariusze dostrzegają konieczność finansowania nowych priorytetów, takich jak obronność czy bezpieczeństwo energetyczne, zaznaczają, że nie może się to odbywać kosztem filarów traktatowych.

Spór o kierunki finansowania

Sygnatariusze listu zadeklarowali otwartość na dyskusję o nowych zasobach własnych, o ile będą one sprawiedliwe i nieregresywne. Grupa domaga się utrzymania wydatków na poziomie proponowanym w czerwcu przez cypryjską prezydencję, która zakładała m.in. zwiększenie środków na politykę spójności o 5 mld euro. Propozycja ta została jednak odrzucona przez państwa optujące za głębokimi oszczędnościami, w tym przez Niemcy.

Niemiecka ofensywa budżetowa

Po przeciwnej stronie barykady stoi koalicja państw pod przewodnictwem Niemiec, domagająca się cięć na poziomie kilkuset miliardów euro. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz wraz z przywódcami Austrii, Danii, Finlandii, Holandii oraz Szwecji forsuje wizję znacznej redukcji wydatków w nowej siedmiolatce. Punktem wyjścia do negocjacji pozostaje propozycja Komisji Europejskiej, zakładająca budżet na poziomie 1,76 bln euro w cenach z 2025 roku, w ramach którego Polsce przypadłoby 123 mld euro. Ostateczne porozumienie w tej sprawie wymaga jednomyślności i powinno zostać wypracowane do końca 2026 roku.