Nowy Jork ukrywał prawdę o toksycznym powietrzu po zamachach z 11 września

Ponad 170 tysięcy stron dokumentów, które przez blisko ćwierć wieku przechowywano w 68 pudłach, trafiło do opinii publicznej. Z materiałów wynika, że chociaż władze Nowego Jorku zapewniały o bezpieczeństwie powietrza w okolicach Ground Zero, urzędnicy dysponowali pomiarami wskazującymi na obecność toksyn i azbestu oraz posiadali wiedzę o utrzymującym się tam wysokim stężeniu substancji rakotwórczych i metali ciężkich.

Z analizy dokumentów wynika, że zagrożenie nie zniknęło bezpośrednio po ataku. Pomiary wskazywały na obecność toksyn, azbestu i metali ciężkich jeszcze w lipcu 2002 roku, m.in. na dachach i elewacjach budynków oddalonych o ponad 1,6 km od miejsca zamachu.

Wiedza władz o ryzyku

Kluczowym dowodem w sprawie jest tzw. Harding Memo, skierowane do ówczesnego zastępcy burmistrza Roberta Hardinga. Notatka wskazuje, że miasto od samego początku analizowało ryzyko tysięcy pozwów prawnych w związku z narażeniem ludzi na toksyny i rozważało strategie ograniczania odpowiedzialności władz zamiast pełnego ujawnienia skali zagrożenia.

Publikacja nastąpiła z polecenia burmistrza Zohrana Mamdaniego, który podczas konferencji prasowej podkreślił skalę nadużyć wobec obywateli. Wskazał, że ludzie zachorowali, ponieważ przywódcy, którym ufali, kłamali w kwestii bezpieczeństwa powietrza w mieście.

Tragiczne konsekwencje zdrowotne

Upublicznienie akt kończy wieloletnią batalię prawną organizacji 9/11 Health Watch, która walczyła o dostęp do prawdy o zdrowotnych skutkach katastrofy. Dokumentacja zawiera m.in. raporty agencji miejskich i federalnych oraz korespondencję z właścicielami nieruchomości, w tym Deutsche Banku, gdzie w próbkach kurzu wykrywano przekroczenia norm toksyczności.

Według danych z World Trade Center Health Program, do programu zdrowotnego zgłosiło się co najmniej 140 tysięcy osób, a u blisko 49 tysięcy z nich zdiagnozowano nowotwory powiązane z ekspozycją na szkodliwe substancje. Więcej osób zmarło z powodu chorób wywołanych po atakach niż w samym dniu zamachów.

Ówczesne władze Nowego Jorku utrzymywały, że rezultaty analiz nie przekraczają dopuszczalnych progów. Kierująca wówczas EPA Christine Todd Whitman publicznie zapewniała nowojorczyków o braku zagrożenia, za co po latach przeprosiła.

W aktach znajdują się także pisma mieszkańców, którzy skarżyli się na dezorganizację działań służb i niedostatek rzetelnych informacji o grożących im niebezpieczeństwach. Zebrana korespondencja rysuje obraz chaosu komunikacyjnego w pierwszych miesiącach po zamachach, a skargi kierowano zarówno do władz lokalnych, jak i federalnych.

Dostęp do dokumentów

Władze Nowego Jorku uruchomiły specjalny portal internetowy, który umożliwi bezpłatne przeglądanie i pobieranie odnalezionych materiałów. Urzędnicy zapowiedzieli, że publikowana baza będzie sukcesywnie uzupełniana o kolejne dokumenty w najbliższych miesiącach.

W sprawę od lat angażował się komik Jon Stewart, który na konferencji prasowej wskazywał, że toksyny znajdowały się niemal wszędzie: na zwierzętach, ubraniach, w klimatyzatorach oraz na parapetach budynków. Ujawnienie akt stanowi teraz kluczowy materiał dowodowy dla osób ubiegających się o federalne rekompensaty finansowe.