Szwajcaria: Wyborcy odrzucili inicjatywę zawężenia definicji neutralności

Obywatele Szwajcarii w niedzielnym głosowaniu odrzucili projekt zawężenia definicji neutralności kraju. Inicjatywa, forsowana przez Szwajcarską Partię Ludową (SVP) oraz stowarzyszony z nią ruch Pro Suisse, zakładała wpisanie do konstytucji sztywnego zakazu przystępowania do sojuszy wojskowych i obronnych oraz ograniczenie udziału w sankcjach międzynarodowych wyłącznie do tych zatwierdzonych przez ONZ.

Wstępne szacunki wskazują, że około 71 proc. wyborców było przeciwnych tym zmianom. Wcześniejsze dane wskazywały na poparcie dla inicjatywy na poziomie 31,75 proc., przy 68,25 proc. głosów na „nie”.

Kontekst polityczny i obawy rządu

Choć szwajcarska neutralność jest uznawana na arenie międzynarodowej od 1815 roku, do tej pory jej szczegółowa realizacja nie została precyzyjnie sformułowana w prawie. Przedstawiciele SVP argumentowali, że obecna polityka Berna, zwłaszcza nakładanie sankcji na Rosję po inwazji na Ukrainę, osłabiła tradycyjne stanowisko państwa.

Szwajcarski rząd oraz większość partii politycznych sprzeciwiały się propozycji, wskazując na zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego. Minister spraw zagranicznych Ignazio Cassis ostrzegał, że przyjęcie tych zapisów uniemożliwiłoby m.in. prowadzenie wspólnych szkoleń wojskowych z NATO. Zdaniem władz obecna praktyka pozwala na elastyczne dostosowywanie neutralności do zmieniających się warunków międzynarodowych.

Zagraniczne wpływy i kwestia rosyjskich aktywów

Sprawa referendum wywołała kontrowersje w związku z doniesieniami o możliwych próbach ingerencji ze strony Rosji. Francuski dziennik „Le Monde” wskazywał, że Moskwa była zainteresowana wygraną zwolenników inicjatywy, gdyż mogłoby to uchronić ją przed szwajcarskimi retorsjami. Znaczenie tego aspektu podkreśla fakt, iż Szwajcaria pozostaje istotnym centrum handlu surowcami i obsługi finansowej rosyjskich elit.

Przed wybuchem wojny na Ukrainie szacunkowa wartość rosyjskich aktywów w Szwajcarii wynosiła co najmniej 200 mld franków, a w Genewie negocjowano dwie trzecie światowych transakcji na rosyjską ropę. Obecnie szwajcarski rząd ocenia wartość zamrożonych rosyjskich środków na 7,4 mld franków oraz pewne nieruchomości.