Polska największym źródłem przekazów na Ukrainę, ale udział kraju spada

Łączna wartość przekazów pieniężnych do Ukrainy w 2025 roku wyniosła blisko 7,9 mld dolarów, co oznacza spadek o 16,3 proc. w stosunku do roku poprzedniego. Eksperci Polskiego Instytutu Ekonomicznego wskazują, że za taką tendencję odpowiada przede wszystkim zmniejszenie dochodów netto pracowników krótkookresowych, w tym osób zatrudnionych sezonowo i przygranicznie, które spadły o 21,5 proc. r/r.

Większą odporność wykazały natomiast transfery prywatne, obejmujące przekazy osób przebywających za granicą dłużej niż rok, które zmniejszyły się o 8,7 proc., a wstępne dane za pierwszą połowę 2026 roku sugerują nawet wzrost w tej kategorii o 13,3 proc.

Transformacja ukraińskiej emigracji

Eksperci PIE oceniają, że spadek wartości przekazów odzwierciedla głęboką zmianę profilu emigracji zarobkowej. Po wybuchu wojny w 2022 roku kluczowe stało się trwałe osiedlanie się Ukraińców za granicą oraz procesy łączenia rodzin, co ograniczyło liczbę sezonowych wyjazdów wahadłowych. W efekcie udział migracji krótkoterminowej w całkowitej puli przekazów spadł z ponad 68 proc. w 2021 roku do 55,5 proc. w roku 2025.

Liberalizacja dostępu do rynku pracy w Unii Europejskiej, w tym wprowadzenie ochrony czasowej, ułatwiła Ukraińcom przejście na stały pobyt i zniesienie konieczności uzyskiwania zezwoleń sezonowych. Zmianie uległa również struktura demograficzna migrantów: ze względu na restrykcje dotyczące opuszczania kraju przez mężczyzn w wieku poborowym, za granicą przebywa obecnie więcej kobiet z dziećmi, które często dysponują mniejszymi możliwościami finansowymi niż wcześniejsza grupa migrantów.

Dywersyfikacja geograficzna i przyszłość przekazów

Choć Polska pozostaje głównym źródłem wsparcia finansowego, jej udział spadł z 33,1 proc. w 2021 roku do 29 proc. w 2025 roku. Jednocześnie rośnie znaczenie innych państw docelowych dla ukraińskich obywateli: Stany Zjednoczone odpowiadają za 14,1 proc. przekazów, Wielka Brytania za 9,1 proc., a Czechy za 8 proc. Zdaniem analityków PIE, wraz z utrwalaniem się pobytu migrantów, bliskość geograficzna traci na znaczeniu, a priorytetem stają się zarobki oraz warunki życia w kraju goszczącym.

Ekonomiści zaznaczają, że przekazy pieniężne mają obecnie mniejsze znaczenie dla stabilności walutowej Ukrainy niż szeroko zakrojona pomoc finansowa z Zachodu. Pieniądze od diaspory pełnią jednak istotną rolę w finansowaniu bieżącej konsumpcji ukraińskich gospodarstw domowych. Warto zauważyć, że osoby, które regularnie przesyłają pieniądze do kraju, wykazują niemal półtorakrotnie większą skłonność do powrotu do ojczyzny w porównaniu z emigrantami, którzy zaprzestali takich transferów.